هنر میناکاری چیست؟


هنر میناکاری و طروف ساخته شده با این هنر ارزشمند از جدابیت خاصی برخوردارند و برای بهتر شناختن این هنر گرانقدر با ما همراه شوید.

مشكل بتوان گفت از چه زمانی هنر میناكاری در ایران رواج گرفته است زیرا از روزگاران پیش از عهد صفویه (سده دهم هجری) نمونه هایی از میناكاری در دست نیست و از دوران صفوی هم نمونه های قابل ملاحظه ای بر جای نمانده است. لكن در دوران قاجار میناكاری به مقدار كم وجود داشته و اشیایی مانند سرقلیان و كوزه قلیان و كوزه و بادگیر قلیان را میناكاری می كرده اند. در دربار پادشاهان قاجار مخصوصاً ناصرالدین شاه كه قلیان كشیدن از سرگرمی های او بوده  قلیان های میناكاری شده وجود داشته است. همچنین در خانه های اشراف و بزرگان آن عصر نیز این قبیل اشیاء میناكاری شده موجود بوده است. اشیاء دیگری مانند كمربند ، آفتابه لگن ، انفیه دان ، گلابپاش ، گوشواره ، اشكدان و قوطی سیگار میناكاری شده نیز موجود است .

در كتاب "بررسی هنر ایران" اثر پروفسور ارثراپهام پوپ درباره ی هنر میناكاری چنین آمده است:

«مینا كاری هنر درخشان آتش و خاك است، با رنگ های پخته و درخشان كه سابقه آن به 1500 سال پیش از میلاد می رسد و ظهور آن بر روی فلز در طول سده ی ششم تا چهارم پیش از میلاد و پس از سال 500 پیش از میلاد مشاهده می شود. هنر میناكاری در ایران بیش از نقاط دیگر تجلی داشته  و یكی از نمونه های قدیمی آن  درعهد صفویه توسط شاردن جهانگرد فرانسه ذكر شده است كه قطعه ی مینایی از كارهای اصفهان بوده، مشتمل بر طرحی از پرندگان و حیوانات بر زمینه گل و بته به رنگ آبی كم رنگ و سبز و زرد و قرمز.»

در مورد سابقه ی هنر میناكاری در ایران لئوبرونستین و اروین مرگولیسErwin Margulies یادآور شده اند كه سابقه این هنر در ایران به زمان اشكانیان و ساسانیان می رسد؛ ولی استفاده از آن در آغاز اسلام ، تا پیش از حكومت ایلخان مسلمان مغول ، غازان خان (694 تا 703 هجری) روشن نیست. پادشاه در مدت كوتاهی به علم شیمی دست یافت و بر خلاف پیشینیان كه مبالغ هنگفتی در راه پیدا كردن اكسیر صرف می كردند ترجیح داد كه دانش و مساعی خود را صرف هنر میناكاری نماید.

 

انواع میناکاری,میناکاری اصفهان,میناکاری چیست

 

هنر میناكاری را می توان یكی از اختراعات خلاقه ی بشر دانست ؛ زیرا این هنر شامل فعل و انفعالهای پیچیده ایست كه به هم ربط داده می شوند. از یك سوی عوامل ساده ای از قبیل سیلیكوم و مینیوم و پتاسیم و از سوی دیگر سنگ قیمتی كه تركیب آنها مینا را به وجود می آورد. از این رو این یك هنر آزمایشگاهی است و در حقیقت ماده ای است از تركیب اكسیدهای فلزات كه بر اثر حرارت، رنگ های مورد نظر را به دست می دهد در اختلاط با نمك به دست می آید  در این عمل  رنگ ها با درجه حرارت و طول زمان حرارت ارتباط زیاد پیدا می كند. بنابراین برای دسترسی به این پدیده هنری زیبا باید آتش و حرارت به دقت مراقبت و مهار شود. مینا كه طبعاً شفاف است ، شفافیت بیشتر خود را از اكسید قلع به دست می آورد كه  تركیبات آن از زمان های قدیم تا به امروز ثابت و بدون تغییر مانده است.

مؤلف كتاب «جغرافیای اصفهان» در سال 1294 هجری (1877 میلادی) درباره صنف میناكاران اصفهان می نویسد كه میناكاری در اصفهان استادان معروف داشت ، مانند : آقاعلی فرزند آقاباقر نقاش كه در فن نقاشی و مینا سازی همردیف پدرش بود و در اواخر سلطنت محمد شاه قاجار درگذشت (حدود 1264 هجری برابر با 1847 میلادی) و اینك برخی از نقاشان این زمان در هنر میناكاری هم استادی دارند و اگر به آنها سفارش كار مینا بشود مانند استادان مشهور گذشته از عهده ی انجام آن به خوبی بر می آیند و هم اكنون سرقلیانهای میناكاری خوبی ساخته می شود.

رواج صنعت میناكاری در اصفهان از دوران  پهلوی و حدود سال 1310 شمسی است و مخصوصاً طی سی سال اخیر این صنعت به وسیله ی یكی از استادان هنرمند و بنام اصفهان آقای شكرالله صنیع زاده بسط و توسعه یافت و شاگردانی در این مكتب تربیت شدند كه هر یك دریچه ی  دیگری را برای هنر میناكاری گشودند. تا جایی كه هم اكنون حدود پانصد نفر استاد و كارگر به تهیه ی اشیاء مینائی اشتغال دارند. بیشتر اشیائی كه میناسازان فعلی به بازار عرضه می كنند عبارت است از: گوشواره – سینه ریز – گلوبند – انگشتر – جعبه های بزرگ و كوچك آرایش زنانه – قوطی سیگار – جعبه های خاتمكاری و میناكاری – سرویس چای خوری مینا – شربت خوری مینا – حبابهای مینا كاری – بشقاب مینا – گلدان مینا به اندازه های مختلف – تابلوهای بزرگ و كوچك میناكاری كه با هنرهای دیگر مانند طلاكاری و خاتم كاری و مینیاتور تركیب می شود – كاسه قاب قدح میناكاری – قاب های عكس در اندازه های مختلف – زیر سیگاری مینا - پیپ مینا – آلبوم عكس – گلاب پاش مینا - پنكه سقفی – جار و چهلچراغ مینا ، درها و پنجره ها و ضریح های مینا كاری شده برای مقابر ائمه شیعه در كربلا و نجف و سامره و مشهد و قم و حضرت عبدالعظیم و اماكن متبركه دیگر.

 

ناصرالدین شاه, دوران قاجار, چیت سازی, مینا سازی

 

روی اشیاء طلایی و نقره ای هم می توان میناكاری كرد ولی اساساً میناكاری بر روی مس انجام می شود. برای فراهم آمدن مینا چند مرحله باید طی شود؛ به این ترتیب كه ابتدا آن چیزی را كه می خواهند میناكاری كنند به هر شكل و هر اندازه باید به وسیله مسگر ِ متخصص به شكل لازم در آید و پس از آن كه ساخته شد استاد میناكار به آن لعاب سفید رنگ می دهد، معمولاً سه الی چهار بار لعاب داده می شود و در هر بار، شی ء ،  به كوره می رود و حدود 700 درجه حرارت می بیند تا رنگ لعابش ثابت شود. بعد روی آن با رنگ های گوناگون نقاشی می شود. سپس شیء  باز به كوره می رود و حدود 400 تا 500 درجه حرارت می بیند تا رنگها به صورت مطلوب درآید.   

درگذشته كه میناكاری رواج اندكی داشت ، رنگهایی كه به كار می رفت مانند رنگ هایی كه در صنعت قلمكار به كار می بردند، گیاهی یا معدنی بوده . ولی اكنون برای نقاشی ظروف و اشیاء مینایی از رنگ هایی شیمیایی استفاده می شود كه معمولاً آنها را از آلمان وارد می كنند. رنگهایی كه در میناكاری به كار می رود بر سه نوع است :

1-    رنگهای گیاهی كه در چیت سازی هم به كار می رود.

2-    رنگهای معدنی كه در نقاشی و میناكاری به كار می رفته .

3-    رنگهای فلزی كه روی مینا كار می كنند  :

برای میناكاری در تهیه رنگ قرمز از طلا هم استفاده می شود. رنگ سبز مینا از مس  و رنگ زرد آن از گل ماش به دست می آید. رنگ آبی و فیروزه ای از فلزات و رنگ سفید از رنگ مخصوص تهیه می شده است كه در شهر سامره از شهرهای عراق نوع خوب آن را به دست می آورده اند.

 

بشقاب مینا قطر 30 سانتی متر

بشقاب مینا اصفهان

این بشقاب کار هنرمندان اصفهانی و با امضای مداح الحسینی در پشت کار است.قطر بشقاب 29 سانتی متر بوده و ارتفاع آن 4 سانتی متر است.خود ظرف از جنس مس بوده و طی چندین مرحله لعاب کاری،کوره و رنگ آمیزی با دست به شکل زیبای حاضر در آمده است......

توضیحات بیشتر خرید پستی


 

بشقاب مینا قطر 25 سانت اسلیمی

enamel plate

بشقاب حاضر اثر استاد مداح الحسینی، طرح اسلیمی و دارای رنگ و طرح بسیار زیبا و دلپذیری است.ظرف آن از جنس مس و دارای قطر 25 سانتی متر و ارتفاع 4 سانتی متر می باشد.نقوش به کار رفته در آن در کنار رنگ آمیزی دستی بسیار زیبا جدابیتی فوق العاده به آن بخشیده است.....

توضیحات بیشتر خرید پستی


 

بشقاب مینا قطر 25 سانت ختایی

بشقاب میناکاری

قطر این بشقاب 25 سانتی متر، ارتفاع 4 سانتی متر و اثر استاد مداح الحسینی است که امضای ایشان در پشت ظرف موجود است.زیر کار آن از جنس مس بوده و پس از چندین مرحله کار با دست،لعاب کاری و پخت در کوره به شکل حال در آمده است....

توضیحات بیشتر خرید پستی


 

بشقاب مینا قطر 15 سانتی متر

بشقاب مسی مینا

شقاب کوچک مینا کاری دارای ابعاد 3*15.5 سانتی متر است که دارای زیر کار مسی بوده و طی مراحل زیاد و ظریف کوره و نقاشی توسط هنرمندان اصفهانی تولید شده است.این بشقاب ظریف و زیبا را هم می توانید در پذیرایی های با شکوه خود مورد استفاده قرار دهید و هم می توانید به وسیله حلقه تعبیه شده در پشت آن بر روی دیوار نصب نمایید....

توضیحات بیشتر خرید پستی


 

قندان مینا ابعاد 16*10 سانتی متر

قندان مینا

ارتفاع این قندان 16 سانتی متر و عرض آن حدود 10 سانتی متر است.این قندان اثر هنرمندان اصفهانی است و دارای طرح ساده ای می باشد.شما هم خانه خود را با کار هنرمند ایرانی تزیین نمایید و با این عمل از هنرمندان هموطن خود حمایت نمایید....

توضیحات بیشتر خرید پستی


 

ظرف پایه دار 18*17 سانتی متر

شکلات خوری مینا

ظرف های مینا برای پذیرایی در مجالس و تزیین میز های شما بسیار کار آمد و جذاب هستند.جام میناکاری در ابعاد 18*17.5 سانتی متر، دارای رنگ و لعابی زیباست و میتوان برای گزخوری،شکلات خوری و ... مورد استفاده قرار داد...

 

توضیحات بیشتر خرید پستی


 

قاب میناکاری طرح بته جقه

قاب بته جقه

یکی از طرح های برگزیده، قاب مینا با طرح بته جقه است که دارای بدنه و قاب چوبی با ابعاد 29.5*29.5 سانتی متر است و در داخل آن یک بته جقه زیبا از جنس مینا و اثر دست وجود دارد...

توضیحات بیشتر خرید پستی


 

قندان میناکاری طرح نگاره 9.5*13

قندان میناکاری کوچک

 

قندان میناکاری طرح نگاره یکی از قندان های زیبا و کوچک رومیزی است که دارای ابعاد 9.5*13 سانتی متر بوده و میناکاری بر روی زیر کار مسی انجام شده است...

 

توضیحات بیشتر خرید پستی


 

قندان میناکاری طرح گل بوته 13*14

قندان گل بوته

 

 قندان میناکاری طرح گل بوته اثر هنرمندان اصفهانی و دارای زمینه رنگ روشن است که پس از چندین مرحله نقاشی با دست،لعاب کاری و کوره به شکل حاضر در آمده است.....

 

توضیحات بیشتر خرید پستی


 

قندان پایه دار 22*12 سانتی متر

قندان مینا

ظرف های مینا آن هم از نوع پایه دار بسیار مجلل و زیبا هستند.قندان مینا کاری از سری ظروف میناست که می توان بر روی میزهای پذیرایی قرار داد و علاوه بر مصرف واقعی از جنبه تزیینی آن استفاده نمود.قندان پایه دار مینا دارای ارتفاع 22 سانتی متر و عرض 12 سانتی متر،دارای در، جنس مس و اثر استاد مداح الحسینی می باشد...

توضیحات بیشتر خرید پستی


 

بشقاب پایه دار 12*20سانتی متر

بشقاب پایه دار

میناکاری یکی از هنرهای بسیار قدیمی و در عین حال ماندگار است که همواره هنرمندان را به خود جذب کرده است. بشقاب پایه دار مینا یکی از ظروف زیبای میناست که به خصوص برای سرویس پذیرایی مجلل بسیار مناسب است. عرض این بشقاب 20 سانتی متر و ارتفاع آن 11 سانتی متر است، جنس آن از نوع مسی و دارای قلمزنی می باشد...

توضیحات بیشتر خرید پستی


 

قاب بشقاب مینا 36.5*36.5 سانتی متر

قاب مینا

اگر به دنبال هدیه ای با کلاس و در عین حال ماندگار برای عزیزان خود هستید، قاب مینا یک گزینه عالی است و برای همیشه یادآور شما خواهد بود.قاب آن از جنس چوب و دارای ابعاد 36.5*36.5 سانتی متر و بشقاب مینا داخل آن دارای قطر 30 سانتی متر می باشد....

 

توضیحات بیشتر خرید پستی

 

گلدان مینا ارتفاع 15 سانتی متر

گلدان مینا

گلدان مینا با ابعاد 6*15.5 سانتی متر می تواند زینت بخش میز ها و دکورهای شما باشد.این محصول تولید شده توسط هنرمندان اصفهانی دارای قلمزنی است تا جلوه و زیبایی بیشتری داشته باشد....

توضیحات بیشتر خرید پستی

گلدان میناکاری ارتفاع 26 سانتی متر

گلدان میناکاری شده

گلدان مینا کاری دارای ابعاد 26 سانتی متر ارتفاع و قطر 11 سانتی متر است که توسط هنرمندان اصفهانی تولید می گردد.این گلدان ظریف . زیبا از جنس مس بوده و با لعاب و رنگ های مخصوص مینا و چندین مرحله پخت در کوره با این شکل زیبا در آمده است...

توضیحات بیشتر خرید پستی